Wanneer is een energielabel verplicht?

In Nederland bent u wettelijk verplicht om een geldig energielabel te hebben bij de verkoop, verhuur of oplevering van een woning of bedrijfspand. Alleen de eigenaar kan een energielabel laten registreren, via een gecertificeerd energieadviseur die de woning bezoekt. Zonder geldig label riskeert u een boete van de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT). Op deze pagina leest u precies wanneer een energielabel verplicht is, wat de boetes zijn en welke uitzonderingen er gelden.

Energielabel verplicht bij verkoop

Bij de verkoop van een woning of bedrijfspand moet de verkoper een geldig energielabel kunnen overhandigen aan de koper. Dit geldt vanaf het moment dat u de woning te koop aanbiedt. Het energielabel moet ook vermeld worden in de verkoopbrochure en op online platforms zoals Funda. De notaris controleert bij de overdracht of er een geldig energielabel aanwezig is.

Energielabel verplicht bij verhuur

Bij het aangaan van een nieuw huurcontract is de verhuurder verplicht om een geldig energielabel aan de huurder te verstrekken. De verhuurder moet elke nieuwe huurder een digitaal afschrift van het energielabel geven. Dit geldt voor zowel woningen als bedrijfspanden. Ook bij verhuur geldt de advertentieplicht: het energielabel moet in de huuradvertentie worden vermeld.

Bij verhuur zonder geldig energielabel kan de ILT een last onder dwangsom opleggen. De verhuurder krijgt dan maximaal 4 weken de tijd om alsnog een geldig energielabel te laten registreren.

Voor huurwoningen is het energielabel extra belangrijk: het telt mee in het woningwaarderingsstelsel (WWS) dat de maximale huurprijs bepaalt. Een beter energielabel levert meer punten op, wat een hogere huurprijs mogelijk maakt. Lees meer op de pagina energielabel huurwoning of in het blogartikel Energielabel cruciaal voor huurprijs.

Energielabel verplicht bij oplevering

Bij de oplevering van een nieuwbouwwoning, recreatiewoning of een gerenoveerd pand is een energielabel verplicht. De aannemer of projectontwikkelaar moet zorgen dat het energielabel is geregistreerd voordat het gebouw in gebruik wordt genomen. Bij nieuwbouw is dit onderdeel van de bouwvergunning en het opleverdossier. Ook voor recreatiewoningen geldt deze verplichting bij oplevering.

Label C-verplichting voor kantoren

Sinds 1 januari 2023 moeten kantoorgebouwen groter dan 100 m² minimaal energielabel C hebben. Kantoren die niet aan deze eis voldoen mogen niet meer als kantoor gebruikt worden. Bij overtreding kan een boete van maximaal €81.000 worden opgelegd. Lees meer op de pagina energielabel kantoor.

Boete bij geen energielabel

De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) houdt toezicht op de naleving van de energielabelplicht. Heeft u geen geldig energielabel bij verkoop, verhuur of oplevering? Dan kan de ILT een bestuurlijke boete opleggen. Sinds januari 2024 gelden de volgende boetebedragen:

Hoe handhaaft de ILT?

De ILT controleert steekproefsgewijs via overdrachtsgegevens van het Kadaster of er bij de verkoop een geldig energielabel geregistreerd was. Deze gegevens worden getoetst aan de database met geldige energielabels. Daarnaast controleert de ILT commerciële advertenties voor verkoop en verhuur op de aanwezigheid van het energielabel. Ook makelaars en notarissen vragen steeds vaker om een geldig energielabel.

Heeft u op korte termijn een energielabel nodig? Bij Albers Energieadvies is uw energielabel binnen 1 week geregeld — zonder spoedtoeslag. Ik ben actief in Nijmegen en de hele regio.

Uitzonderingen: wanneer is een energielabel niet verplicht?

Er zijn situaties waarin een energielabel niet verplicht is. De belangrijkste uitzonderingen:

• Gebouwen kleiner dan 50 m² gebruiksoppervlakte
• Gebouwen bestemd voor sloop (met sloopvergunning)
• Religieuze gebouwen zoals kerken en moskeeën (tenzij er sprake is van niet-religieus gebruik)
• Tijdelijke bouwwerken met een gebruiksduur van maximaal 2 jaar
• Industriële gebouwen en werkplaatsen waar weinig energie wordt verbruikt voor klimaatbeheersing

Monumenten: vrijstelling vervalt per 29 mei 2026

Beschermde monumenten (rijks- en gemeentelijk) zijn op dit moment nog vrijgesteld van de energielabelplicht. Vanaf 29 mei 2026 vervalt deze vrijstelling. Vanaf die datum is een energielabel ook voor monumenten verplicht bij verkoop, verhuur of verlenging van huurovereenkomsten. Het energielabel voor monumenten wordt opgesteld volgens dezelfde NTA 8800-systematiek als voor andere gebouwen en is 10 jaar geldig.

Er gelden wel enkele verzachtende regels voor monumenten:

• Geen label C-verplichting: Kantoren gevestigd in beschermde monumenten hoeven niet te voldoen aan de label C-eis
• Geen minimaal label D voor huurwoningen: Monumenten vallen buiten de verplichting dat huurwoningen minimaal energielabel D moeten hebben (vanaf 2029)
• Geen negatieve WWS-punten: Voor beschermde monumenten worden geen negatieve punten toegekend in het woningwaarderingsstelsel bij een laag energielabel
• Lopende huurcontracten: De plicht geldt niet voor bestaande huurovereenkomsten, alleen bij verlenging of nieuwe contracten

Meer informatie vindt u op de website van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.

Veelgestelde vragen